20.1.4. Komparaj esprimoj — chu mallongigitaj frazoj?

Ofte oni povas anstatauigi komparan kiel-esprimon per plena subfrazo kun chefverbo, sed ne chiam tio eblas:

• Li uzas sian hejmon kiel laborejon. → Li uzas sian hejmon (tiel), kiel oni uzas laborejon. La plena kiel-frazo havas la saman signifon kiel la kompara kiel-esprimo.

• Mi elektis shin kiel prezidanton. → Mi elektis shin (tiel), kiel oni elektas prezidanton. La plena kiel-frazo havas alian signifon ol la kompara esprimo. La kompara esprimo informas pri la posteno, kiun shi ricevis. La kiel-frazo montras la manieron, en kiu oni elektis shin.

Komparaj kiel-esprimoj do ne estas (chiam) mallongigitaj subfrazoj.

Iuj pensas, ke oni chiam uzu tiun KI-vorton, kiun oni uzus en plena frazo. Ili tiam ofte uzas kia(j)(n) anstatau kiel por montri egalecan komparon. Tia uzo estas ne nur maltradicia, sed povas ankau iafoje farighi tre maleleganta:

• Li vizitis tiajn urbojn, kia estas Parizo. → *Li vizitis (tiajn) urbojn kia Parizo.* Prefere diru: Li vizitis (tiajn) urbojn kiel Parizo.

• Li loghas en la sama urbo, en kiu mi loghas. → *Li loghas en la sama urbo, en kiu mi.* Prefere diru: Li loghas en la sama urbo kiel mi.

• Li naskighis en la sama tago kaj en la sama loko, kiam kaj kie mi naskighis. → *Li naskighis en la sama tago kaj en la sama loko, kiam kaj kie mi.* Prefere diru: Li naskighis en la sama tago kaj (en la sama) loko kiel mi.

• Emilio havis sur si ech la saman veston, kiun shi tiam havis sur si. → *Emilio havis sur si ech la saman veston kiun tiam.* Diru kiel Zamenhof: Emilio havis sur si ech la saman veston kiel tiam.[M.106]

Se kompara esprimo estas plena subfrazo, oni povas ghin enkonduki per kia, kiu, kiam k.t.p., sed se kompara esprimo estas sola frazparto (au kelkaj frazpartoj sen chefverbo), oni uzu komparan kiel.